دور كنيد . اى گروه ! به من بگوييد آيا شما ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه قرآن را مىدانيد ، متشابهى كه هر كس از اين امّت گمراه شده در امثال آن گمراه شده ، و آن كه هلاك شده در آنها هلاك شده است . عرض كردند : پاره‌اى از آنها را مىدانيم ليكن همهء آنها را نه . فرمود : گرفتارى شما از همين جاست . احاديث پيامبر ( ص ) نيز به همين گونه است ، امّا آنچه ذكر كرديد كه خداوند در كتاب خود از قومى كه اعمال آنها را نيكو شمرده خبر داده است ، اعمال آنها مباح و جايز « 70 » بوده و از آن منع نشده بودند ، و البتّه ثواب آنها با خداست . و حقّ تعالى بر خلاف آنچه آنان عمل كردند دستور داده و امر او عمل آنان را نسخ كرده است . اين نهى خداوند رحمتى براى مؤمنان و بدين منظور بوده كه آنان به خود و عائلهء خويش كه برخى از آنان صغير و ضعيف و كودك و مردان و زنان پيرند و نمىتوانند بر گرسنگى صبر كنند زيان نرسانند ، و اگر من گردهء نانم را تصدّق بدهم و جز آن گردهء نانى نداشته باشم آنها از گرسنگى ضايع و هلاك خواهند شد . از اين رو پيامبر خدا فرموده است : « اگر انسان پنج دانه خرما يا پنج قرص نان يا دينار يا درهم را دارا باشد و بخواهد آنها را انفاق كند افضل اين است كه اوّل آنها را براى پدر و مادرش ، دوم براى خود و عائله‌اش ، سوّم براى خويشان مستمندش ، چهارم براى همسايگان بينوايش و پنجم در راه خدا انفاق كند ، و اين پست‌ترين اجر را دارد » . و نيز به يكى از انصار كه به هنگام مرگ خود پنج يا شش بردهء خود را آزاد كرد و جز اينها چيز ديگرى را مالك نبود و فرزندان صغيرى داشت فرمود : « اگر از كار او مرا آگاه مىكرديد نمىگذاشتم او را در كنار مسلمانان دفن كنيد ، او كودكان خردسالى به جا گذاشته كه بايد از مردم گدايى كنند . » سپس فرمود : پدرم به من حديث كرد كه پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « ( انفاق ) را از نزديكترين عائلهء خويش به بعد آغاز كن » . سپس اين چيزى است كه قرآن بدان گوياست و گفتار شما را ردّ و از آن نهى و آنچه را از سوى خداوند عزيز و حكيم واجب شده است بيان مىكند ، فرموده است : وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً ، « 71 » آيا نمىبينيد خداوند شما را به آنچه دعوت كرده غير از چيزى

--> ( 70 ) اين سخن امام ( ع ) با آنچه در پاسخ ثورى فرموده است منافات ندارد ، زيرا آن علّت شرعيّت حكم است كه نخست وجود داشته و سپس نسخ شده است . ( 71 ) فرقان / 67 : آنها كسانى هستند كه هر گاه انفاق كنند نه زياده‌روى مىكنند و نه سخت‌گيرى بلكه ميان اين دو حدّ اعتدالى دارند .